«ویکی‌پدیا، دانشنامه‌ای است که ویژگی‌های دانشنامه‌های عمومی و تخصصی و سالنامه‌ها را در خود ترکیب کرده‌است. ویکی‌پدیا نه یک فرهنگ واژگان، نه مجموعه‌ای از مقالات مرجع، نه سکوی سخنرانی، نه روزنامه، نه یک فضای تارنوشت رایگان، نه ارائه‌کنندهٔ فضای برخط، نه یک مشت مطلب بیهوده، نه محل یادگاری‌نویسی، نه تمرین آشوب و دموکراسی و نه یک لینک‌دانی است. همچنین تجربه‌ها و دیدگاه های شخصی هم جایی در ویکی‌پدیا ندارند. سیاست منع تحقیق دست اول باید مورد نظر همه ویرایشگران باشد. تمام هم و غم ویراستاران باید بر دقت و صحت مقالات متمرکز باشد.»
(نقل مستقیم از: ویکی‌پدیا:پنج بنیاد)

اولین مسئله‌ای که این نوشته مطرح می‌کند، تاکید بر دانشنامه بودن ویکی‌پدیاست. دانشنامه‌ای که تک بعدی نیز نیست و پرداختن به یک مسئله و علم خاص را در نظر ندارد. در عین حالی که به اندازه‌ای تخصصی نیست که مردم عادی آن را نفهمند و نیاز به مرجع دیگری پیدا کنند و نه آنچنان عادی و معمولی است که مطالبش در هر مکانی پیش پا افتاده و نامهم تلقی شود.

در عین حال، ویکی‌پدیا لغتنامه نیست. برای درج معانی لغات و کلمات پروژه‌ای مشابه با نام ویکی‌واژه برای تمامی زبان‌ها موجود است و از اینجا می‌توانید وارد صفحهٔ اصلی ویکی‌واژه به زبان فارسی شوید.

همچنین ویکی‌پدیا مجموعه‌ای کپی شده از دانش و علوم مختلف موجود در وب و کتاب‌ها نیست. مطالب ویکی‌پدیا هیچ‌کدام نباید حق تکثیر را نقض کنند. از مکانی که اجازهٔ نقل خط به خط و کلمه به کلمه را نمی‌دهد نمی‌توان در ویکی‌پدیا کپی کرد.

ویکی‌پدیا منبر هم نیست. ویکی‌پدیا تریبونی برای جنبش‌های مختلف و احزاب گوناگون نیست که از فضای آن برای تبلیغ جنبش، شرکت و محصول خود استفاده کنند. آزاد بودن ویکی‌پدیا، به معنی باز بودن امکان ویرایش و افزایش مطلب در مورد علوم مختلف برای مردم و علاقه‌مندان است و نه امکان نوشتن هرگونه مطلب به خاطر «آزاد» بودنش.

ویکی‌پدیا را نباید با محلی برای گزارش رویدادهای روز اشتباه گرفت. این مطالب را می‌توان در ویکی‌گزارش ایجاد کرد.

با توجه به اینکه مطالب بالا واضح هستند، نیازی به تشریح بیشتر موضوع نیست؛
اما موضوع «تحقیق دست اول» نیاز به توضیح دارد.

تحقیق دست اول چیست؟
«حقایقی که هنوز چاپ نشده‌اند، استدلال‌ها، گمانه زنی‌ها، ایده‌ها، هر گونه تحلیل به چاپ نرسیده از داده‌های خام، و همچنین کنار هم گذاشتن مطالب چاپ شده بگونه‌ای که در کنار همدیگر دیدگاه خاصی را پیش برده که هیچکدام از آن منابع به تنهایی و به وضوح از آن دیدگاه حمایت نکنند.»
(برگرفته از اینجا)

مطالبی که برای اولین بار روی آنها پژوهشی صورت گرفته و هنوز به مراجع متخصص و خبره در موضوع پژوهش ارائه داده نشده‌اند، نمی‌توانند در ویکی‌پدیا بیایند. اینگونه مطالب، باید قبلا در منبعی معتبر و متخصص مورد بررسی قرارگرفته باشند. مشکل عمده کسانی که تازه ویکی‌پدیانویس می‌شوند همین است. مطلبی را در نظر دارند و آن را درست می‌دانند و قصد دارند آن را در مقاله‌های ویکی‌پدیا درج کنند. آن مطلب را حقیقتی می‌دانند که درجش در ویکی‌پدیا ضروری است. برای درج چنین مطالبی، مکانی نیز تهیه شده با نام ویکی‌اینفو یا ویکی‌داده. پس ویکی‌پدیا مکانی برای درج مستندات است و نه حقایق.

علاوه بر اینها، به علت باز بودن امکان ویرایش برای همه، امکان درج مطالب نادرست توسط کاربران، به عمد یا به سهو، وجود دارد. بنابر این ویراستاران و همیاران تمام تلاش خود را می‌کنند که مقالات دارای مطالب مستند و صحیح باشند.