«مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا از فرهنگ‌ها و کشورهای گوناگونی گردهم آمده‌اند. آنها دیدگاه‌ها، نقطه‌نظرات و پیش‌زمینه‌های مختلفی دارند که گاهی اوقات بسیار با یکدیگر متفاوت هستند. رفتار خوب داشتن با دیگران کلید همکاری مؤثر در ساخت یک دانشنامهٔ خوب است.»

(نقل مستقیم از وپ:ادب)

آمار نشان می‌دهد که بیشترین ویرایش‌های ویکی‌پدیای فارسی در صفحات بحث مقاله‌ها و در صفحات بحث کاربران انجام شده است که از طرفی حس ارتباط در فارسی‌زبان‌ها را نشان می‌دهد و از طرفی دیگر نشان‌دهندهٔ جنگ‌ها و تقابل‌ها در میان کاربران است که باعث می‌شود به جای ویرایش در فضای اصلی و مهم‌ترین فضای ممکن، به بحث و جدل‌هایی بپردازند که اغلب مخرب است.
ترجیح می‌دهم به جای سخن‌پراکنی بیشتر در این زمینه، تمام آن مطالب را اینجا درج کنم. بسیار خوب نوشته شده و قابل کاربرد در تمام ارتباطات انسانی در اجتماع است. فقط شاید مشکلش لیست کردن طولانی مباحث است. اگر مشارکت کنندهٔ ویکی‌پدیا نیستید و حتی اگر قصد هم ندارید مشارکت‌کننده باشید، یک بار خواندنش شدیدا توصیه می‌شود.

***

اصول آداب معاشرت در ویکی‌پدیا

نسبت به دیگران  حسن نیت داشته باشید. ویکی‌پدیا تا کنون با اتکا به سیاست ویرایش آزاد به خوبی پیش رفته‌است. به این نکته باور داشته باشید که مردم به اینجا می‌آیند تا همکاری کنند و مقاله‌های خوب بنویسند.
با دیگران همانطور رفتار کنید که انتظار دارید با شما رفتار کنند، حتی اگر آنها تازه‌وارد هستند. همهٔ کاربران زمانی تازه‌وارد بودند.
خواهش می‌کنیم، باادب باشید!
به یاد داشته باشید که متن خام، ابهام‌آمیزتر و غالباً بی‌ادبانه‌تر از زمانی به نظر می‌رسد که شخصی واژه‌های همان متن را به صورت شفاهی به شما بگوید. کنایه همیشه روشن نیست. متن، بدون ایما و اشاره‌های صورت و بدن و یا لرزش تارهای صوتی تولید می‌شود.

مراقب واژه‌هایی که انتخاب می‌کنید باشید - شاید چیزی که منظور شماست برابر با چیزی که دیگران از متن شما استنباط می‌کنند نباشد و شاید چیزی که شما می‌خوانید معادل منظور نویسنده نباشد.

خواهشمندیم ثبت نام کنید و نوشته‌های خود در صفحه‌های بحث (نه صفحه‌های مقاله‌ها) را با تاریخ امضا بزنید، مگر اینکه دلیل قانع‌کننده‌ای برای امضا نکردن داشته باشید.
اگر ثبت‌نام نکرده‌اید، امضایی نزنید که بخواهد نشان بدهد ثبت‌نام کرده‌اید.
در جهت توافق همگانی کار کنید.
دربارهٔ واقعیت‌ها بحث کنید، نه اشخاص.
پرسش‌ها را نادیده نگیرید.
اگر شخص دیگری با نوشتهٔ شما موافق نیست، دلایل روشنی برای درستی آن بیاورید.
هرگاه پاسخی برای یک رد یک موضوع ندارید، آن را تصدیق کنید؛ اگر آن موضوع با سلیقه یا درک شما مطابقت ندارد آن را بپذیرید.

نزاکت داشته باشید.
هرچند رعایت ادب در زمانی که بحث‌ها بالا گرفته‌است بسیار مشکل به نظر می‌رسد اما تلاش کنید در زمان‌هایی که دیگر ویرایشگران به اندازهٔ کافی با ادب نیستند، شما باادب‌تر از آنها باشید، نه بی‌ادب‌تر! به این شکل دست‌کم به سوی میدان مبارزه کشیده نمی‌شوید. با اینحال بکوشید تا به شکلی غیرجانبدارانه به طرف مقابل بفهمانید که با لحن وی راحت نیستید -- در غیر این صورت ممکن است آنها با خود بیندیشند که شما خنگ‌تر از آن هستید تا باریک‌بینیشان را تشخیص دهید و حتی شاید به این صورت به شکلی آنها را تشویق کنید (برای مثال: «برای من مسلم است که لحن شما در متن بالا کنایه‌آمیز است، ولی فکر نمی‌کنم این وضعیت کمکی به حل مشکل کند. به هر حال به نظر من مطلب شما درست نیست زیرا...»).
آماده عذرخواهی باشید.
در طول یک بحث زنده ما غالباً چیزی می‌گوییم که بعدها آرزو می‌کنیم که کاش چنان واژه‌هایی به کار نبرده بودیم.
ببخشید و بگذرید.
تعصب‌ها و جانبداری‌های خود را تشخیص دهید و مراقب آنها باشید.
در زمان مقتضی دیگران را ستایش کنید. هر شخصی دوست دارد که دیگران از او تعریف کنند، به ویژه در جایی که همه بر اساس توافق کار می‌کنند. برای شخص مورد نظر یک یادداشت کوچک در صفحهٔ بحثش بگذارید.
دعواهایی را که در آنها شرکت داشته‌اید حذف کرده یا خلاصه کنید.
بین دیگران میانجیگری کنید.
اگر در حال دعوا هستید، کار خود را متوقف کنید، اگر در حال میانجیگری هستید این پیشنهاد را به طرفین بدهید.
آرام باشید. اگر خشمگین شده‌اید، دیگر چیزی ننویسید و یا ویرایش نکنید. پس از یک روز یا یک هفته بازگردید. سپس ممکن است متوجه شوید شخص دیگری دنبال کار شما را گرفته و نظر شما پیروز شده‌است. اگر کسی حاضر به میانجیگری نشده، از دیگران تقاضا کنید.
بروید سراغ دیگر مقاله‌های ویکی‌پدیا تا از دعوا دور باشید. ویکی‌پدیای فارسی دارای بیش از ۱۱۶٬۴۲۱ مقاله‌است. یک پروژه را انتخاب کنید و در آن شرکت کنید.
به یاد داشته باشید که ویکی‌پدیا چه چیزی نیست.
فهرست اشتباه‌های رایج خود را مرور کنید.
تا جایی که می‌توانید از بازگرداندنی و حذف خودداری کنید و به قانون سه برگردان احترام بگذارید مگر در شرایط خرابکاری محرز. دلیل برگردان مقاله را در بخش خلاصه توضیح دهید.
اصلاح، ویرایش و بحث کنید.
به یاد بیاورید که شما با انسان‌ها طرف هستید. این انسان‌ها اشخاصی هستند که احساس دارند و به احتمال زیاد اشخاص دیگری هم در جهان هستند که آنها را دوست دارند. با دیگران محترمانه برخورد کنید.
قانون طلایی را به یاد بیاورید: «با دیگران همانطور رفتار کنید که می‌خواهید آنها با شما رفتار کنند.»

 

(ادامه دارد)