در کشوری زندگی می‌کنیم که کاربران اینترنتی آن، اکثرا کپی‌باز و کپی‌محور و کپی‌پرست هستند. در وبلاگی که دارند، مطلب وبلاگ‌های دیگر را کپی کرده و در آن می‌ریزند (بدون ذکر منبع). کابر فروم‌اند، به شوخی‌ها و شایعات دیگر پست‌دهنده‌ها هم رحم نمی‌کنند. انگار تمام مطالب در مالکیت عمومی است. انگار همه حق دارند اثر شخص دیگری را که برایش زحمت کشیده است، وقت و هزینهٔ خود را برای آن اثر گذاشته‌است، به طرفة‌العینی به نام خود بزنند؛ و سر آخر هم معلوم نشود که صاحب اصلی اثر (یا اولین صاحبِ اثر!) که بود.

این موضوع، هنگامی حاد می‌شود که این کاربران، به ویکی‌پدیا می‌آیند و می‌خواهند با عکس‌هایی که در هاردْدیسک خود دارند ویکی‌پدیا را «غنی» کنند. بیشتر این‌ها اثر شخص دیگری است که نمی‌خواهد آن را طبق قوانین حَقِّ نَشْرِ* ویکی‌پدیا برای استفادهٔ عموم آزاد کند.

عمق فاجعه را زمانی دریابید؛ که کاربر می‌پرسد: «دقیقا منظور از تصاویر دارای حَقِّ نَشْرْ چیست؟»
تعجب نکنید. به دنبال این نیز نباشید که در ویکی‌پدیا بگردید تا بدانید این سوال را چه کسی نوشته است. ۹۰٪ کاربران اینترنت ایران نمی‌دانند تصویری را که از گوگل با استفاده از جستجو به دست آورده‌اند، فقط برای استفادهٔ آن جهت «دیدن» و لذت بردن یا از این دست مسائل است؛ نه استفاده در تحقیق دانشگاه و یا فاجعه‌بارتر از آن، آپلود در ویکی‌پدیا.

پیش‌فرض این ۹۰٪ ؛ این است که پخش و استفادهٔ همه‌جوره از تصویر، آزاد و بلامانع است مگر اینکه خلافش ثابت شود! و این در صورتی است که قوانین بین‌المللی و اخلاق انسانی برعکس این را خواستارند. هر اثری که خلق می‌شود مشمول قانون حق نشر است و نمی‌توان آن را برای هرگونه استفادهٔ ثانویه اعم از تجاری و غیر آن به‌کار برد. مگر اینکه تصویر مشمول این قوانین نباشد که کمتر از ۱٪ تصاویر اینترنتی مشمول این قانون هستند.

بسیار پیش‌آمده، کاربری اثر فرد دیگری را به عنوان «اثر شخصی» آپلود می‌کند و آن را در «ماکیت عمومی» قرار می‌دهد! و هنگامی که کاربری دیگر، برچسب حذف سریع به آن می‌زند، شروع به فحاشی و تهمت و یا مظلوم‌نمایی در ویکی‌پدیا می‌کند...

کاربران گرامی، دوستان بسیار عزیزی که قصد دارید در ویکی‌پدیا مشارکت کنید و یا مشارکت کرده‌اید و به خاطر تخطی از قوانین حق نشر، تصویر و یا مطلبتان پاک شده و به علت اصرار بر تکرار آن، قطع دسترسی (بن) شده‌اید؛ بیشتر بیاندیشید و اثر اشخاص را که برای آن زحمت کشیده‌اند -جان م.م ... جان م.م- کپی نکنید.

همه روزه، تصاویر بسیاری در ویکی‌پدیا بار می‌شوند و لحظاتی بعد حذف می‌شوند. مطلب سایت‌ها و حتی وبلاگ‌ها را -که آنها نیز خود از جای دیگری کپی کرده‌اند- در ویکی‌پدیا می‌ریزند و اسم آن را مقاله‌نویسی می‌گذارند. این هم حکایت مشارکت چند میلیون فارسی زبان.

پای‌نوشت:
* کپی رایت؛ به انگلیسی Copy Right . کلمه‌ای «ناشناخته» است. به این دلیل؛ با اعراب کامل نوشته می‌شود که کم کم -حداقل خواندن و نوشتنش- جابیفتد. صورت انگلیسی و «فارسی قدیم» آن هم اینجا آورده شده است تا با کلمات دیگری اشتباه نشود.